GÓC NHÌN CỦA TÔI VỀ LỊCH SỬ:

Chủ nhật - 09/05/2021 15:32


 Trời đã ban cho loài người trí nhớ kì lạ, một phút ngẫu hứng nào đó, hễ chạm vào một "điểm nhớ" là hình ảnh lại ùa về như những đoạn phim. Trí nhớ con người không lớn và nhanh như những loại máy tính hiện đại, nhưng lại hơn hẳn vì biết tư duy, không cần ai đó "bấm gọi" thì mới nhớ ra, lại còn "biết quên", biết "tự xóa đi" những điểm nhớ buồn không nên nhớ. Vì thế, mỗi người có một cách nghĩ khác nhau. Hôm nay, nhân kỉ niệm chiến thắng Điện Biên Phủ, những sự kiện lịch sử mà tôi được học và đọc trong nhiều năm bỗng dưng ùa về thành một góc nhìn của tôi về lịch sử.
 
I. NHỮNG NGƯỜI BẠN MỚI CỦA VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HOÀ 

Chiến tranh thế giới lần thứ hai được xem là chấm dứt ở Châu Âu vào ngày 8. 5. 1945, tuy nhiên về phương diện toàn cầu, ngày 14. 8. 1945, phát xít Nhật mới tuyên bố đầu hàng vô điều kiện và ngày 2. 9.1945, trên chiến hạm USS Missouri (BB-63) của Hải quân Hoa Kỳ, Ngoại trưởng Nhật Bản Mamoru Shigemitsu chính thức kí văn kiện chấp nhận đầu hàng thì Chiến tranh thế giới lần thứ hai mới được xem là hoàn toàn kết thúc.

Cùng vào ngày 2. 9. 1945 ở Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc tuyên ngôn độc lập tuyên bố thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sự kiện này đã phá vỡ mưu toan của các nước lớn đối với Việt Nam sau Thế chiến II.

Trước đó, từ 17. 7 đến 2. 8. 1945, các nguyên thủ của ba cường quốc Liên Xô, Anh và Mỹ họp Hội nghị Potsdam (Đức) bàn về việc thiết lập trật tự thế giới mới thời hậu chiến và ấn định cách thức giải quyết hậu quả của cuộc đại chiến. Vấn đề Đông Dương, thuộc địa của Pháp bị Nhật chiếm đóng từ năm 1940 cũng được đặt lên bàn hội nghị. 

Về Việt Nam, họ đã thỏa thuận để quân Trung Hoa Dân Quốc vào giải giáp quân Nhật từ vĩ tuyến 16 về phía Bắc và quân Anh giải giáp quân Nhật từ vĩ tuyến 16 về phía Nam.

Ngày 9. 9. 1945, giặc Tàu tràn vào miền bắc Việt Nam. "Hoa quân nhập Việt", 20 vạn quân của Tưởng Giới Thạch do tướng Lư Hán cầm đầu kéo theo các lực lượng thân Tàu như Việt Quốc, Việt Cách, ... dưới danh nghĩa "giải giáp quân Nhật" nhưng thật chất nhằm "Diệt Cộng cầm Hồ", lật đổ chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Ngoài việc gây rối loạn, chúng đưa ra nhiều yêu sách nhằm Hán hoá Việt Nam, thậm chí cả đến múi giờ cũng đòi Việt Nam lùi giờ lại một tiếng theo giờ Trung Quốc.

"Tứ bề thọ địch", chuyện gì sẽ xảy ra nếu như Cụ Hồ không khôn khéo loại trừ kẻ thù nguy hiểm truyền kiếp là giặc Tàu, chấp nhận phải chống kẻ thù ở xa còn hơn đối phó một kẻ thù ngay sát nách? Chữ kí của Cụ vào Hiệp định sơ bộ Pháp-Việt tháng 3. 1946 đã để quân Pháp được quyền tiến ra miền Bắc thay thế quân Trung Hoa Quốc dân Đảng. Lư Hán sau khi được hối lộ một khoản vàng lớn đã rút hơn 20 vạn quân "tàu phù" về bên kia biên giới phía bắc.

Nếu để quân Lư Hán chiếm và thiết lập được chính quyền tại Việt Nam thì liệu tháng 10 năm 1949, chính quyền CHND Trung Hoa mới thành lập có thừa hưởng thành quả này và tiếp quản, xơi tái Việt Nam hay không? Liệu Việt Nam có được tư thế đàng hoàng để CHND Trung Hoa "ngậm bồ hòn làm ngọt" công nhận vào ngày 8. 1. 1950?

Vị thế của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã hoàn toàn khác. Ngày 30. 1. 1950, Liên Xô công nhận Việt Nam DCCH, tiếp đếnTriều Tiên công nhận vào ngày 31. 1. 1950, Tiệp Khắc cùng với Hungary chính thức đặt quan hệ ngoại giao với Việt Nam DCCH vào ngày 2. 2. 1950. Sau đó là Ba Lan (4. 2. 1950) và Bulgaria (8/2/1950), Anbani (11. 2. 1950) vv.

Như vậy là sau 5 năm im tiếng, năm 1950 Việt Nam đã có những người bạn mới. Tuy nhiên, ở nhiều vùng xa đô thị, người dân mới chỉ được biết tới Liên Xô, Trung Quốc và Triều Tiên. Lớp thiếu nhi "lứa măng non đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa" (lời của Thép Mới trong Cây tre Việt Nam) theo chân những anh chị thanh niên đêm đêm ra hội quán (đình làng) hát hò những câu rất mộc mạc:

"Yêu Cụ Hồ tổ quốc chúng ta,
Yêu Cụ Mao, Cụ Kim Nhật Thành,
Cụ "Ma-lèn-cốp", Xít-Ta-Lin cùng ông Lê Nin"

Trong trí óc non nớt, chúng tôi tưởng "phe ta" chỉ có mấy ông anh ấy thôi.
Hòa Bình về Hà Nội đi học, tôi mới biết được "phe ta" có những 13 nước, sau đó còn 12, vì Nam Tư bị khai trừ vì "xét lại".

II. NGƯỜI BẠN TIỆP KHẮC

LẠI MỘT GÓC NHÌN (2)

II. NGƯỜI BẠN TIỆP KHẮC

Vào đầu thế kỉ trước, việc dịch địa danh rất phức tạp, đầu tiên người ta dùng tiếng Quan Thoại làm trung gian, viết chữ Hán theo âm đó và đọc theo âm Hán Việt. Cách gọi địa danh theo lối dịch này ngày nay phần lớn đã bỏ, thí dụ: A Phú Hãn (Afghanistan), Á Căn Đình ( Argentina), Bảo Gia Lợi Á hay Bảo Lợi Gia (Bulgaria), Gia Nã Đại (Canada), Hung Gia Lợi (Hungari), Lỗ Mã Ni (Rumani) v.v., nhưng có nhiều địa danh vẫn còn dùng như Đan Mạch (Denmark), Ai Cập (Egypt), Phần Lan (Finland), Mạc Tư Khoa, v.v.

Tên TIỆP KHẮC được dịch theo cách này: Československo hay Czechoslovakia là một tên kép của Czech và Slovakia. Trong tiếng Việt giản xưng "Čechy, v Čechách" được dịch là TIỆP Khắc, còn Slovakia dịch là "Tư Lạc Phạt KHẮC". Người ta đã lấy hai chữ đầu và cuối "TIỆP" và "KHẮC" để gọi "Czechoslovakia" là TIỆP KHẮC. 

Giản dị hơn, dân ta gọi chung các nước này là TÂY, thế là gọn. Thân mật thì ông tây bà đầm phe ta, coi thường thì bọn tây, ghét thì giặc tây, "sư bố cái thằng" tây!

BUỔI BÌNH MINH 

Cũng như với các nước xã hội chủ nghĩa khác, thời kì bình minh và hoàng kim của tình hữu nghị giữa Việt Nam và Tiệp Khắc là những năm tháng Việt Nam chống Pháp và chống Mỹ. 
Năm 1956, gần 100 thiếu nhi Việt Nam là con em của cán bộ quân đội cấp cao được Bạn đón sang cho ăn học tại Chrastava. Tháng 9 năm đó, Chính phủ hai nước kí hiệp định về hợp tác khoa học kĩ thuật, về thực chất là Bạn nhận giúp đỡ Việt Nam đào tạo cán bộ khoa học kĩ thuật để xây dựng đất nước sau chiến tranh. Tất cả các chi phí đào tạo, từ vé tàu hoả liên vận hoặc máy bay đi về, học bổng, ăn ở và sinh hoạt đều do bạn đài thọ hoàn toàn. 

Đầu những năm 60 số lượng sinh viên Việt Nam được cử sang Tiệp Khắc học tập ngày một đông hơn. Đặc biệt từ năm 1965, khi Mỹ đẩy chiến tranh leo thang ra miền Bắc Việt Nam, ngoài các khoản viện trợ không hoàn lại về vũ khí và máy móc, phương tiện vận tải mà Tiệp Khắc giúp đỡ hàng năm cho Việt Nam không ngừng tăng, thì số lượng sinh viên, nghiên cứu sinh, thực tập sinh và sau đó là cả công nhân học nghề được cử sang Tiệp Khắc cũng tăng lên gấp bội. Đến cuối thập niên 80 ước tính đã có khoảng 200.000 lượt người Việt Nam đã từng được đào tạo học tập và làm việc tại Tiệp Khắc và tất cả đều có chung những kỉ niệm rất đẹp về tình cảm của nhân dân nước bạn dành cho mình.

Ấy thế mà vẫn có nhiều quan điểm thời ấy chê Tiệp Khắc là "XÉT LẠI" *) 
Sau "sự kiện Vịnh Bắc Bộ, ngày 2 và 4. 8. 1964, trên đường từ Cuba về Hà Nội, Tố Hữu ghé Praha chiều 5. 8. và đây là những câu thơ của ông (nguyên văn: Phara)

"Phara vàng tím chiều hè 
Hỡi nàng công chúa NẰM MÊ, MỘNG GÌ? 
Nét buồn gương mặt còn ghi 
Lối xưa Fucik mới đi thuở nào… 
Lidice nhớ máu đào 
VƯỜN HỒNG AI SẼ NGĂN RÀO SÓI LANG? 
Và:.
Ta mừng, bạn CŨNG liên hoan 
Rượu bia ĐẮNG NGỌT, canh tàn đầy vơi…" 

Chỉ khi về đến Bắc Kinh (10. 8. ) ông mới thấy lòng phơi phới:

"SÁNG RỒI! RỘN RÃ TRONG TIM 
Đường về phơi phới, cánh chim tung hoành 
Cờ bay Vạn lý trường thành 
Bắc Kinh TAY CHỊ TAY ANH TRIỆU VÒNG 
Bạn mừng ta những chiến công 
Vui như tiền tuyến giữa lòng hậu phương." 

---- 
Ghi chú: 
CHỦ NGHĨA XÉT LẠI: REVIZIONISMUS  là từ được dùng để nói tới việc xét lại những tiền đề Marxist căn bản, được dùng với ý nghĩa xấu, như phản bội chủ nghĩa Mác.
revizionista đ., revizionistka c., người theo Chủ nghĩa xét lại, bị coi là xấu, thường bị đấu tố, phê bình, khai trừ khỏi đảng Cộng sản …

Tg: Nguyễn Quyết Tiến
Sưu tầm: Nguyễn Thế Minh 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

logo pari
hai hanh
tran hung
Công ty CP Nam Tiệp
Đồ gỗ Ngọc Hùng
CLB Golf Nam Định
CLB Việt Golf
  Thống kê
  • Đang truy cập14
  • Máy chủ tìm kiếm5
  • Khách viếng thăm9
  • Hôm nay2,664
  • Tháng hiện tại78,933
  • Tổng lượt truy cập2,507,362
Quang cao giua trang
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây